TNO – Kan je het welzijn van kinderen verbeteren met een sociale robot?

TNO doet onderzoek in samenwerking met RobotWise

RobotWise richt zich onder andere op talentontwikkeling en welbevinden van kinderen met robots. Dat doet zij ook samen met onderzoeksinstituten, zoals TNO. In het project ePartners4All hebben RobotWise, TNO en andere onderzoekspartijen een vakantiekamp georganiseerd. Tijdens dit vakantiekamp ontwikkelden kinderen allerlei vaardigheden via robotactiviteiten. Bovendien werd kennis opgedaan over hoe een robotmaatje kan bijdragen aan het welbevinden van kinderen. We vroegen TNO-onderzoeker Olivier Blanson Henkemans naar de ins en outs van deze bijzondere samenwerking.

“Een robot oordeelt niet en kan eindeloos herhalen waardoor het een veilige en motiverende leeromgeving biedt.”

Olivier Blanson Henkemans – Onderzoeker TNO

Niet elk kind is even sterk in het ontwikkelen van sociale en emotionele vaardigheden zoals het creëren van een positief zelfbeeld of hoe je met anderen omgaat. Wanneer deze kinderen in beeld komen bij leerkrachten en zorgprofessionals ondervinden die regelmatig uitdagingen bij het bieden van voldoende ondersteuning aan deze kinderen. Tegelijk hebben ouders tijdens een hulptraject soms het gevoel dat ze daarbij onvoldoende betrokken worden. “Dit creëert een vicieuze cirkel waaruit deze kinderen niet kunnen ontsnappen,” aldus Olivier Blanson Henkemans, onderzoeker bij TNO. Samen met onder andere RobotWise, TU Delft en Therapieland is in 2021 het project ePartners4All gestart. Dit heeft als doel om een robot-platform te ontwikkelen dat bijdraagt aan het welzijn van kinderen in de basisschoolleeftijd.

“Want een robot als metgezel voor kwetsbare kinderen heeft veel potentie”, benadrukt Olivier. “Eerder onderzoek liet zien dat een robotmaatje bijdraagt aan zelfmanagement bij kinderen met diabetes. Een robot oordeelt niet en kan eindeloos herhalen waardoor het een veilige en motiverende leeromgeving biedt. We waren benieuwd of een robot als metgezel op school een vergelijkbaar effect zou kunnen hebben.”

Sparren met RobotWise

Maar hoe betrek je de doelgroep en in welke omgeving? Om die vraag te beantwoorden, trokken Olivier en Tamar Neter, oprichter van RobotWise, samen op. Tamar heeft veel expertise op het gebied van persoonlijke ontwikkeling en sociale interactie tussen mens en technologie. Naast hun onderwijsprogramma op scholen en het ontwikkelen van toepassingen in bestaande therapieën voor de jeugdhulp, organiseert RobotWise ook al jaren vakantiekampen en zomerscholen met sociale robots voor elk denk- en leerniveau.

Olivier: “Om er voor te zorgen dat het robot-platform bruikbaar is en bijdraagt aan het welbevinden, is het belangrijk om deze te ontwerpen en te onderzoeken met de doelgroep. Leerkrachten, ouders en natuurlijk de kinderen zelf. Voor het onderzoek waren we bovendien op zoek naar een omgeving waar kinderen zich volledig op hun gemak voelden, waar ze veiligheid en vertrouwen ervoeren. Al sparrend met Tamar ontstond zo het idee om de onderzoeken te integreren met de ‘Robot Playground’ van RobotWise. Ze adviseerde een driedaags vakantiekamp in Amstelveen waar kinderen op een speelse manier in aanraking zouden komen met technologie, robotica en programmeren. Op de ‘Robot Playground’ oefenen de kinderen spelenderwijs belangrijke sociale vaardigheden zoals met elkaar te communiceren en samen te werken. De robots die RobotWise daarbij inzet, fungeren vooral als hulpmiddel om ook vaardigheden, zoals kritisch en creatief denken, probleemoplossend vermogen en zelfregulering aan te leren. Kortom: een perfecte setting om ook ons onderzoek in uit te voeren.”

Enthousiaste kinderen en ouders

Het bleek een schot in de roos, want niet alleen waren de kinderen razend enthousiast over het speelse karakter van het vakantiekamp, ook vonden ze het fijn mee te kunnen helpen aan het verbeteren van het robot-platform.

Die enthousiaste reacties zijn echt te danken aan RobotWise, benadrukt Olivier. “RobotWise heeft ruime ervaring in het onderwijs en begrijpt daardoor de belevingswereld van leraren, ouders en kinderen zeer goed. Voor ons wetenschappers is dat van onschatbare waarde. We kunnen soms te snel in wetenschappelijke taal en procedures vervallen, dus het is fijn als er iemand anders tegenover je staat die met overtuiging en passie zegt wanneer je spreekt over de experimenten van de dag: ‘Daar begrijpt een ouder of kind niets van!’ En dan ook advies geeft over hoe het anders kan. Bovendien willen we bij TNO onze kennis samen met innovatieve bedrijven naar de markt brengen, dus deze samenwerking met RobotWise sluit daar perfect op aan. We gaan nu kijken hoe we het onderzoek voortzetten aan de hand van de resultaten die we momenteel aan het analyseren zijn, maar ik kan me goed voorstellen dat RobotWise opnieuw een belangrijke rol zal spelen in dit proces.”

Over TNO
De missie van TNO is het genereren van innovatieve oplossingen met aantoonbare impact voor een veilige, gezonde, duurzame en digitale maatschappij en het verdienvermogen van Nederland.