Een concreet voorbeeld van hoe je RobotWise binnen het thema leiderschap kunt inzetten in een workshop of training én wat zo’n werkvorm zichtbaar kan maken.
Leiderschap is het vermogen om individuen of teams te beïnvloeden, te inspireren en te begeleiden om een gemeenschappelijk doel te bereiken. Het draait niet alleen om het bekleden van een formele positie of het uitoefenen van macht, maar juist om het creëren van vertrouwen, het tonen van visie en het faciliteren van anderen om optimaal te presteren.
Voorbeeld situationeel leiderschap van Hersey & Blanchard
Binnen bekende managementmodellen (zoals het Situationeel Leiderschap van Hersey & Blanchard) wordt gedrag van leiders opgedeeld in vier specifieke voorkeursgedragingen of stijlen, gebaseerd op de mate van sturing en ondersteuning die wordt gegeven:
1. Sturend / Instructief gedrag (leiden)
Kenmerken: Hoge taakgerichtheid, lage relatiegerichtheid.
Gedrag: De leider geeft concrete instructies, bepaalt wat er moet gebeuren, hoe het gedaan moet worden en wanneer het klaar moet zijn. Er is nauwlettend toezicht.
2. Begeleider / Overtuigend gedrag (begeleiden)
Kenmerken: Hoge taakgerichtheid, hoge relatiegerichtheid.
Gedrag: De leider geeft nog steeds richting en neemt besluiten, maar legt ook uit waarom. Er is veel ruimte voor twee-richtingscommunicatie, vragen, overleg en het stimuleren van betrokkenheid.
3. Ondersteunend / Faciliterend gedrag (steunen)
Kenmerken: Lage taakgerichtheid, hoge relatiegerichtheid.
Gedrag: De focus ligt op het luisteren, motiveren en wegnemen van obstakels. De leider helpt de medewerker om zelf beslissingen te nemen en problemen op te lossen.
4. Delegerend gedrag (loslaten)
Kenmerken: Lage taakgerichtheid, lage relatiegerichtheid.
Gedrag: De leider draagt de verantwoordelijkheid voor taken, besluitvorming en de uitvoering over aan de medewerker of het team. Er is vertrouwen en sturing vindt alleen op afstand plaats.
Zo zet je RobotWise in | de oefening
Een team van 3 tot 4 personen krijgt de opdracht om de robot Dash een fysiek parcours (met obstakels) te laten afleggen naar een einddoel. Dash mag echter alleen worden aangestuurd via de tablet.
De oefening bestaat uit vier rondes. In elke ronde neemt een andere deelnemer de rol van ‘Leider’ op zich en moet hij/zij verplicht een specifiek leiderschapsgedrag toepassen op de rest van het team (de ‘volgers’):
Ronde 1: Sturend (leiden)
De leider programmeert Dash volledig zelf of dicteert letterlijk elke stap aan het team (“bijvoorbeeld klik op commando 50 cm vooruit, draai 90 graden links“). Er is geen ruimte voor inbreng van de volgers.
Ronde 2: Begeleidend (begeleiden)
De leider legt het doel en de route-strategie uit, vraagt het team om suggesties voor de programmering, legt uit waarom bepaalde keuzes gemaakt worden. Het team denkt mee over wat er moet gebeuren, maar de leider houdt de tablet zelf in zijn handen.
Ronde 3: Ondersteunend (steunen)
Het team bedenkt de route en bedient de tablet zelf. De leider grijpt inhoudelijk niet in, maar ondersteunt op procesniveau (bijv. door tijd te bewaken, aan te moedigen of te helpen bij het opbreken van problemen als het team vastloopt).
Ronde 4: Delegerend (loslaten)
De leider geeft alleen het gewenste eindresultaat (“Dash moet over 3 minuten bij de finish staan en een geluidje maken”) en doet fysiek en inhoudelijk een stap terug. Het team voert de gehele taak zelfstandig uit.
Wat maakt deze werkvorm zichtbaar?
De reflectie op de verschillende leiderschapsstijlen vormt een belangrijk onderdeel van de oefening. De robot Dash werkt in deze oefening als een fysieke spiegel voor het gekozen leiderschapsgedrag:
Sturingsbehoefte wordt direct zichtbaar
Reflectie: Dash doet exact wat er geprogrammeerd is, gekoppeld wat de leider bedoelde. In Ronde 1 (Sturend) ervaren leiders hoe vermoeiend en foutgevoelig het is om elk detail te dicteren. Als Dash tegen een muur rijdt, voelt de leider direct de verantwoordelijkheid van micromanagement.
Twee-richtingscommunicatie en samenwerking testen
Reflectie: In Ronde 2 (Begeleidend) ontdekt het team dat overleg tijd kost, maar dat de oplossing vaak slimmer wordt (bijv. gebruikmaken van de afstandssensoren van Dash in plaats van handmatig afstanden gokken). Het reflecteert op hoe uitleg en afstemming draagvlak creëren met en bij het team.
Autonomie en eigenaarschap van het team ervaren
Reflectie: In Ronde 3 (Ondersteunend) en Ronde 4 (Delegerend) voelen volgers de ruimte om zelf te experimenteren met de logica van de robot. De leider reflecteert op de eigen controlebehoefte: vond ik het lastig om de tablet los te laten en te vertrouwen op de vaardigheden van mijn team?
Koppeling tussen taakrijpheid en stijl
Reflectie: Tijdens de debriefing ervaart het team dat een ingewikkeld parcours met een onervaren team in ronde 4 faalt (delegeren bij lage bekwaamheid werkt niet), terwijl een simpel parcours in ronde 1 frustratie opwekt (micromanagement bij hoge bekwaamheid). Dit illustreert exact de kern van situationeel leiderschap.
Transformeer droge leiderschapstheorie naar een tastbare ervaring
Met deze oefening transformeer je droge leiderschaps-theorie direct naar een tastbare ervaring. Door de Dash Robot te programmeren ervaren deelnemers aan den lijve wat de impact is van sturen, coachen, ondersteunen en delegeren — inclusief de frustraties van micromanagement en de kracht van vertrouwen. Het is dé manier om situationeel leiderschap niet alleen te begrijpen, maar écht te voelen.
Klaar om jouw leiders te laten ervaren hoe hun stijl de praktijk beweegt?
Zet de parcours-obstakels klaar, pak de tablets erbij en laat je team ontdekken hoe wendbaar hun leiderschap écht is. Start vandaag nog met bouwen aan effectiever leiderschap!
Wil jij jouw trainersportfolio verrijken met deze vernieuwende methodiek en teams écht in beweging krijgen? Neem contact met ons op en ervaar zelf de kracht van ervaringsgericht leren met robots.
